شیرین کننده مصنوعی

شیرین کننده های مصنوعی جایگزین های صنعتی برای شکر می باشند ، زیاده روی در مصرف شکر معمولی و افزایش وزن ناشی از آن ، عاملی شد تا تولید و استفاده از این گونه شیرین کننده ها در صنعت غذا آغاز شود. این شیرین کننده ها ممکن است از منابع طبیعی مانند گیاهان و یا خود قند گرفته شده باشند، شیرین کننده های مصنوعی به عنوان شیرین کننده هایی قوی شناخته می شوند چرا که اغلب به مراتب از قند و شکر عادی شیرین تر می باشند.شیرین کننده های مصنوعی  کالری ای را به رژیم غذایی تان اضافه نمی کنند و در واقع در مقایسه با شکر میزان خیلی کمتری از آن ها برای شیرین کردن استفاده می شود، امروزه شیرین کننده های مصنوعی به صورت گسترده در غذاهای فرآوری شده استفاده می شوند از جمله نوشیدنی های شیرین، شیرینی جات ، ژله ها و کنسروها و…. که با مشاهده برچسب های غذایی می توان فهمید که آیا در تهیه غذا از شیرین کننده مصنوعی استفاده شده است یا خیر ؟

شیرین کننده های مصنوعی رایج که در حال حاضر مورد تایید سازمان غذا و دارو آمریکا می باشند عبارت است از:

  1. آسه سولفام پتاسیم
  2. آسپارتام
  3. ساخارین
  4. سوکرالوز
  5. استویا

شیرین کننده های کم کالری، الکل های قندی هستند. این دسته از شیرین کننده ها با نام های ایزومالت، مالتیتول، مانیتول، سوربیتول و گزیلتول یافت می شوند. آن ها اغلب در ساخت آدامس و آبنبات ها استفاده می شوند. کالری آن ها معادل نیمی از کالری حاصل از قندهای طبیعی است، با وجود این می توانند قند خون را افزایش دهند ولی نه به اندازه های کربوهیدارت های ساده ای همچون شکر و قند.

آسپارتام از شیرین کننده های مصنوعی است که بیشترین تحقیقات روی آن انجام شده است و بیش از ۲۰۰ تحقیق ایمنی آن را تایید کردند. آسپارتام متشکل از دو اسید آمینه اسید آسپارتیک و فنیل آلانین میباشد و در حرارت بالا به اسیدهای آمینه سازنده خود تجزیه میشود که مصرف آن برای بیماران فنیل کتونوریا خطرناک است.

امروزه استفاده از شیرین کننده استویا، که ترکیبی با منشا طبیعی است، در بسیاری از کشورها مورد استقبال جدی قرار گرفته است. از گیاهی متعلق به آمریکای جنوبی گرفته می شود. عصاره استخراج شده از این گیاه ۲۵۰ تا ۳۰۰ برابر شیرین تر از قند است، یعنی مقداری از آن برای شیرین کردن کافی است. این شیرین کننده مصنوعی بدون کالری است. استویا خام ممکن است به کلیه ها، آسیب وارد کند و فشار خون را خیلی پایین بیاورد. با اینکه استویا برای افراد دیابتی بی خطر در نظر گرفته می شود اما برند هایی را که حاوی دکستروز یا مالتودکرستین هستند باید با احتیاط مصرف کرد.

کالری سوکرالوز صفر است و حدود ۷۰۰- ۴۰۰ برابر شیرین‌­تر از شکر است. سوکرالوز از قند طبیعی (سوکروز) تهیه‌ شده است. اسپلندا، محصولی است که پایه اصلی آن سوکرالوز است. ؛ با وجود اینکه کالری سوکرالوز صفر است ولی اسپلندا به‌دلیل وجود کربوهیدرات­‌هایی مانند دکستروز و مالتودکسترین حدود ۳/۶۳ کالری انرژی به ازای مصرف هر گرم از این ماده تولید می­‌کند؛ اما چون این میزان انرژی زیر پنج کالری است، طبق مقررات سازمان غذا و داروی آمریکا به‌طور تقریبی میزان انرژی آزاد شده از آن صفر در نظر گرفته می­‌شود و برچسب کالری صفر(Zero calorie) را به خود اختصاص می­‌دهد.

ساخارین هم معمولا با برند Sweet N Low دیده می شود. و می توان از آن در پخت و پز استفاده کرد و باعث پوسیدگی دندان هم نمی شود. در سال ۱۹۶۰ نتایج تحقیقات نشان داد که ساخارین در موش ها باعث سرطان مثانه شده، اگرچه نتایج تحقیقات بعدی ایجاد سرطان در انسان را تایید نکرده.

آسه سولفام پتاسیم هم ۲۰۰ برابر شیرین تر از قند است و بیش ار ۹۰ تحقیق ایمنی آن را تایید کردند، و باعث پوسیدگی دندان هم نمی شود.