وظیفه اصلی کلیه تصفیه ی خون از مواد زائد مخصوصا مواد حاصل از سوخت و ساز پروتئین ها مثل اوره است. این وظیفه برعهده گروه بسیار کوچکی از رگهای ظریف می باشد که در قشر کلیه قرار دارند و «گلومرول» نامیده می شوند. دیواره این رگها دارای سوراخ های بسیار کوچکی است که مواد زائد خون از طریق آنها وارد ادرار و دفع می شوند. در حالت عادی وضعیت این سوراخ ها به گونه ای است که به موادی مثل پروتئینها که برای بدن ضروری می باشند اجازه عبور نمی دهد.
در بیماری دیابت گلومرولها دچار آسیب می شوند. در مراحل اولیه این آسیب وجود قند خون بالا باعث می شود تا کلیه ها مجبور شوند مقادیر بیشتری از خون را تصفیه نمایند. این کار فشار زیادی را بر روی گلومرولها وارد می کند که در طول چندین سال منجر به دفع مقادیر کم پروتئین (میکرو آلبومین) در ادرار خواهد شد. این مرحله در صورت عدم درمان به تدریج طی چند سال به سمت دفع مقادیر بیشتر پروتئین در ادرار پیش می رود.
دفع پروتئین در ادرار به حدی که با آزمایش ساده ادرار قابل شناسایی باشد (مرحله دفع آشکار پروتئین) هشداری است که در صورت عدم توجه به آن و درمان مناسب طی ۱۰-۷ سال منجر به از بین رفتن گلومرولها و بروز نارسایی کلیه خواهد گردید.
افراد زیر بیشتر در معرض خطر ابتلا به نفروپاتی دیابتی هستند :
کسانی که کنترل خوبی بر روی قند و فشار خونشان ندارند.
کسانی که سیگار می کشند.
افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ بیشتر از نوع ۲ مستعد ابتلا به نفروپاتی هستند.
هر چه تعداد سال های ابتلای به دیابت بیشتر باشد احتمال ابتلا به نفروپاتی نیز بیشتر است.
عوامل ژنتیکی نیز در بروز نفروپاتی نقش دارند به طوری که در مردان نسبت به زنان و نیز در بعضی از نزاد ها مثل سیاه پوست ها نفروپاتی بیشتر دیده میشود.وجود رتینوپاتی (آسیب شبکیه چشم) احتمال ابتلا به نفروپاتی را افزایش می دهد به طوری که اکثریت افرادی که رتینوپاتی دارند به طور همزمان دچار نفروپاتی هم هستند.

بهترین راه پیشگیری از بروز عوارض دیابت، کنترل قند خون با حفظ رژیم غذایی مناسب و ورزش است.