دیابت ناشی از بارداری (GDM)

اﺧﺘﻼل ﺗﺤﻤﻞ ﮔﻠﻮﻛﺰ اﺳﺖ ﻛـﻪ در ﻣﺎه های آﺧﺮ ﺑﺎرداری در ۳ تا ۵ درصد خانمها ظاهر می شود و معمولا در اﺛﺮ اﺳﺘﺮس ﺣـﺎﻣﻠﮕﻲ و ترشح هورمون های تولید کننده دیابت از جفت در زناﻧﻲ ﻛـﻪ در ﺧـﺎﻧﻮاده آﻧﻬـﺎ ﺳـﺎﺑﻘﻪ اﺑﺘﻼ ﺑﻪ دﻳﺎﺑﺖ ﻧﻮع دو باشد بوجود می آید. %۹۰ ﻣـﻮارد دﻳﺎﺑـﺖ ﺣـﺎﻣﻠﮕﻲ در اﻳـﻦ ﮔـﺮوه ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ و در ده درصد ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪه، ﻣﺎدر ﻗﺒﻼ ﺑﻪ دﻳﺎﺑﺖ ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻮده اﺳﺖ ﺑﻄﻮر ﻛﻠﻲ زﻧﺎن  ﭼﺎق ﺑﺎﻻﺗﺮ از ۳۰ ﺳﺎل ﻛﻪ ﺳﺎﺑﻘﻪ ﻓﺎﻣﻴﻠﻲ دﻳﺎﺑﺖ وﻳﺎ ﺳﺎﺑﻘﻪ زاﻳﻤﺎن ﻧﻮزاد ﺑﺎ وزن ﺑـﻴﺶ از۴ ﻛﻴﻠﻮ ﮔﺮم داﺷﺘﻪ اﻧﺪ ﺑﻴﺸﺘﺮ در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ دﻳﺎﺑﺖ ﺣـﺎﻣﻠﮕﻲ ﻣـﻲ ﺑﺎﺷـﻨﺪ. درﺟﺮﻳـﺎن ﺣﺎﻣﻠﮕﻲ ﻗﻨﺪ ﺧﻮن ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﭼﻨﺪ ﻋﺎﻣﻞ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲﻛﻨﺪ:

  • ﻣﺼﺮف ﮔﻠﻮﻛﺰ ﺗﻮﺳﻂ جنین
  • ﻫﻮرﻣﻮﻧﻬﺎی اﻓﺰاﻳﺶ دﻫﻨﺪه ﻗﻨﺪ ﺧﻮن ﻣﺘﺮﺷﺤﻪ ازجفت
  • ازﺑﻴﻦ رﻓﺘﻦ اﻧﺴﻮﻟﻴﻦ ﺗﻮﺳﻂ جفت

 

اﻓﺰاﻳﺶ ﻗﻨﺪ ﺧﻮن در ﻣﺎدر ﻋﻮارﺿﻲ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل دارد ﻛﻪ از ﻣﻴﺎن آن ﻣﻲ ﺗـﻮان ﺑـﻪ اﻓـﺰاﻳﺶ ﻓﺸﺎر ﺧﻮن، ﺳﻘﻂ ﻫﺎی ﻣﻜﺮر و ﻋﻔﻮﻧـﺖ ﻫـﺎی ادراری اﺷـﺎره ﻛـﺮد.

اﻣﻜـﺎن ﺑـﺮوز دﻳﺎﺑـﺖ ﺑﺎرداری در زﻧﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻳﻜﻲ از ﻣﺸﻜﻼت زﻳﺮ را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﻴﺸﺘﺮ اﺳﺖ:

زﻧﺎن ﭼﺎق

ﻗﻨﺪ ﺧﻮن ﻧﺎﺷﺘﺎ بیشتراز ۱۲۶ میلیگرم بر دسی لیتر

ﺳﺎﺑﻘﻪ ﺗﻮﻟﺪ ﻧﻮزاد ﺑﺎ وزن ﺑﻴﺶ از ۴ ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم

ﺳﺎﺑﻘﻪ دﻳﺎﺑﺖ ﺣﺎﻣﻠﮕﻲ در ﺑﺎردارﻳﻬﺎی قبلی

HDL کمتر از ۳۵ میلیگرم در دسی لیتر ویا تری گلیسیرید بیشتر از ۲۵۰ میلیگرم بر دسی لیتر

تشخیص IGF در آزمایش های قبلی

گلوکزاوری

سندرم تخمدان پلی کیستیک

سابقه فامیلی دیابت

زﻧﺎن در ﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﺷﺪﻳﺪ ﻛﻪ درﻏﺮﺑﺎﻟﮕﺮی اولیه ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ دﻳﺎﺑﺖ ﺣـﺎﻣﻠﮕﻲ ﻧﺒـﻮده اﻧـﺪ و زﻧﺎن درﻣﻌﺮض ﺧﻄﺮ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﺑﻴﻦ ﻫﻔﺘﻪ های ۲۴ و ۲۸ بارداری مجددا آزﻣﺎﻳﺶ ﺷﻮﻧﺪ.

ﺗﺴﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻳﻜﻲ ازدو روش ذﻳﻞ اﻧﺠﺎم شود :

 روش ﻳﻚ ﻣﺮﺣﻠﻪ ای

 ﺗﺴﺖ ﺗﺤﻤﻞ ﮔﻠﻮﻛﺰ ﺧﻮراﻛﻲ ﺑﺎ ۱۰۰ ﮔﺮم گلوکز

 روش دو ﻣﺮﺣﻠﻪ ای

 اﻧﺠﺎم ﻳﻚ غربالگری اوﻟﻴﻪ ﺑﺎ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮی ﮔﻠﻮﻛﺰ ﺳﺮم ﻳﺎ ﭘﻼﺳﻤﺎ ﻳﻚ ﺳﺎﻋﺖ ﺑﻌـﺪ از ۵۰  ﮔﺮم ﮔﻠﻮﻛﺰ ﺧﻮراﻛﻲ

 اﻧﺠﺎم ﻳﻚ ﺗﺴﺖ ﺗﺤﻤﻞ ﮔﻠﻮﻛﺰﺧﻮراﻛﻲ ﺑﺎ ۱۰۰ ﮔﺮم ﮔﻠـﻮﻛﺰ در زﻧـﺎﻧﻲ ﻛـﻪ ﻣﻴـﺰان ﻗﻨﺪﺷﺎن در ﺗﺴﺖ  ﻗﺒﻠﻲ ﺑﺎﻻﺗﺮ از آﺳﺘﺎﻧﻪ ﺑﻮده اﺳﺖ.

 ﻣﻌﻴﺎر ﺗﺸﺨﻴﺼﻲ ﺑﺮای ﺗﺴﺖ ﺗﺤﻤﻞ ﮔﻠﻮﻛﺰ ﺧﻮراﻛﻲ ﺑﺎ ۱۰۰ ﮔﺮم ﮔﻠﻮﻛﺰ ﺑﻪ ﻗﺮار زﻳﺮ اﺳﺖ:

ناشتا                                      کمتر از ۹۵ میلیگرم بر دسی لیتر

بعد از یک ساعت                      کمتر از ۱۸۰ میلیگرم بر دسی لیتر

بعد از دو ساعت                       کمتر از ۱۵۵ میلیگرم بر دسی لیتر

بعد از سه ساعت                      کمتر از ۱۴۰ میلیگرم بر دسی لیتر

 

تست باید صبح بعد از ۱۴-۸ ساعت گرسنگی شبانه انجام شود.

زنان کم خطر نیازی به تست تحمل گلوکز ندارند که شامل افراد ذیل می باشد:

سن کمتر از ۲۵ سال

دارا بودن وزن طبیعی قبل از بارداری

عضو گروه قومی با شیوع کم دیابت

عدم وجود دیابت در اقوام درجه یک

عدم تاریخچه تحمل گلوکز غیر طبیعی

عدم تاریخچه پیامد نامطلوب در بارداریهای قبلی

چون زنان با سابقه GDM (دیابت بارداری) ریسک بالاتری برای دیابت دارند آنها باید ۱۲-۶ هفته بعد از زایمان غربالگری شوند.

ﺷﻴﻮع

طی ۵۰ سال اخیر دیابت به یکی از معضلات بشر و عامل تاثیر گذار منفی بر اقتصاد جهان تبدیل شده است.هرساله حدود ۷ میلیون نفر به تعداد مبتلایان به دیابت افزوده می شود و در حال حاضر تعداد افراد دیابتی از مرز ۲۳ میلیون نفر گذشته است، که این رقم تا سال ۲۰۲۵ به ۳۵ میلیون نفر می رسد.درایران ۲ درصد افراد جامعه و ۷٫۳ درصد افراد بالای ۳۰ سال دیابت دارند و تعداد افراد دیابتی ۱٫۵ میلیون نفر است. ۱۴٫۵ تا ۲۲٫۵ درصد افراد بالای ۳۰ سال دچار دیابت یا عدم تحمل گلوکز هستند. شیوع دیابت بارداری در زنان هم به ۴٫۵ درصد می رسد. بیماری در مناطق شهری و صنعتی بیش از مناطق روستایی و غیر صنعتی است و در افراد کم تحرک و با فعالیت بدنی کم بیش از افراد فعال است.